روانشناسی بازار

عموما بزرگترین زیان ها زمانی ایجاد میشه که خیلی مطمئن هستیم. جان مورفی

#روانشناسی وقتی یه ساختار معاملاتی خیلی خوب می‌بینیم که پتانسیل سود زیادی داره دقیقا همون جاییه که دو تا سوگیری میتونن وارد بازی بشن اولی اعتماد به نفس کاذب یا Overconfidence Bias که باعث میشه فکر کنیم این تحلیل اونقدر مطمئنه که باید ریسک بیشتری کنیم دومی اثر پول بادآورده یا House Money Effect که باعث میشه با تصور سود احتمالی بزرگ راحت‌تر مدیریت سرمایه رو کنار بذاریم حجم رو زیاد کنیم یا حتی برای ورود پول قرض کنیم ——— «شیطان دقیقا همینجا زمزمه میکنه» ریسک رو بیشتر کن استاپ رو جدی نگیر پول قرض کن همه سرمایه رو وارد کن همین فردا بخرش استراتژی خودتو ول کن وام بگیر اینو بخر و…. ——- بازار منتظره تا تو این کارو کنی و یکبار ادبت کنه به قواعد بازار و مدیریت ریسک و سرمایه همیشه احترام بذار اگه دوس داری تو بازار موندگار باشی

وقتی توی بازار مالی هستی، مخصوصاً تو شرایط پرنوسان یا نامطمئن، مغزت مدام بین ترس و طمع داره تاب می‌خوره. این نوسان احساسی باعث میشه وارد یه چرخه‌ی تصمیم‌گیری عصبی بشی که اسم علمی‌ش توی روانشناسی هست: "Decisional regret" یا "پشیمونی تصمیم‌گیری" یعنی چی؟ یعنی هر کاری بکنی، چند لحظه بعد مغزت بهت میگه: «ای کاش اون یکی انتخاب رو کرده بودی». خرید می‌کنی، قیمت می‌ریزه: "آخ چرا خریدم؟" نمی‌خری، قیمت می‌ره بالا: "وای چرا نخریدم؟" پوزیشن رو می‌بندی، بازار می‌ره اونوری که گفته بودی: "ای داد بی‌داد، زود بستم" نگه می‌داری، برمی‌گرده به ضرر: "ای وای، چرا نبستم؟" این چرخه به خاطر یه پدیده‌ی شناخته‌شده در علوم رفتاری به اسم "Cognitive Dissonance" یا "ناسازگاری شناختی" اتفاق می‌افته. یعنی مغزت نمی‌تونه بین چیزی که فکر می‌کردی درست بود، و نتیجه‌ای که اتفاق افتاده، آشتی برقرار کنه. برای همین فشار روانی میاره که تو تصمیم غلط گرفتی، حتی اگه تصمیم‌ت منطقی بوده باشه! حالا مشکل اصلی چیه؟ تو این وضعیت، دیگه تصمیم‌گیری بر اساس تحلیل نیست، بر اساس ترس از پشیمونیه. یعنی معامله‌گر نه برای سود یا منطق، بلکه فقط برای فرار از یه احساس بد تصمیم می‌گیره. تو این حالت، عملاً ذهن تو قبل از معامله شکست خورده. و این خیلی خطرناکه. چون تو باید بتونی به استراتژیت اعتماد کنی و باهاش پیش بری حتی اگه نتیجه‌ش یکی‌ دو بار خراب بشه. ولی اگه تو این شرایط روانی باشی، به هیچ استراتژی‌ای وفادار نمی‌مونی، هر ثانیه نظرت عوض میشه. راه حل چیه؟ باید بدونی پشیمونی بخشی از بازیه. قراره گاهی پشیمون شی. مهم اینه که سیستمت در بلندمدت سود بده، نه اینکه همیشه حس خوبی داشته باشی. تمرکزت باید روی درست معامله کردن باشه، نه روی درست دراومدن هر معامله. و از همه مهم‌تر: بازار هیچ‌وقت قطعیت نداره، ولی تو می‌تونی یاد بگیری با عدم قطعیت کنار بیای.

ثبات ذهنی در بلندمدت، از عادت‌های روزانه ساخته می‌شود، نه از تصمیم‌های بزرگ گاه‌به‌گاه. روتین ساده اما پیوسته، تفاوت بزرگی در انضباط شما ایجاد می‌کند.

جسی لیورمور – How to Trade in Stocks «پس از سال‌ها تجربه، فهمیدم بزرگ‌ترین مشکل معامله‌گر، خودش است.»

انضباط یعنی وقتی سیگنال نیست، دست نگه داری.

بازار چیزی از تو نمی‌گیرد؛ این تصمیم‌های تو هستند که می‌گیرند.

هوارد مارکس – The Most Important Thing «نمی‌توانی آینده را پیش‌بینی کنی؛ اما می‌توانی برای آن آماده باشی.»

ادوین لوفور – Reminiscences of a Stock Operator «پول بزرگ با پیش‌بینی کردن به دست نمی‌آید؛ با صبر کردن به دست می‌آید.»

شما به آن چیزی تبدیل می‌شوید و آن چیزی را به دست می‌آورید که اکثر مواقع به آن فکر می‌کنید.

اقدام، ترس را برطرف می‌سازد و تعلل، به ترس میدان می‌دهد.

“هیچ کاری نیست که از طریق آموزش، امکان‌پذیر نباشد. هیچ وسیله‌ای به پای آموزش نمی‌رسد. آموزش می‌تواند اخلاق بد را به خوب مبدل کند، اصول غلط را نابود و اصول صحیح را جایگزین آن سازد و انسان را تا حد فرشته بالا ببرد” مارک تواین

«بزرگ‌ترین مجازاتِ انسان این است که در گذشته‌اش حبس شود.» هر بار که می‌گویی «اگر آن کار را نکرده بودم…»، داری به گذشته باج می‌دهی... حقیقت این است که گذشته، طلبکاری است که هرگز تسویه حساب نمی‌کند؛ هرچه بیشتر به او فکر کنی، بیشتر از سهمِ امروزت را می‌بلعد... تنها راهِ تسویه با گذشته، اعلامِ ورشکستگی است: بپذیر که آن نسخه از تو اشتباه کرد، بها را پرداخت کن و پرونده را ببند...

تجربه، عبارت از وقایعی که بر آدمی می‌گذرد نیست. بلکه عملکرد او در برابر وقایع است.

تکرار، ایجاد مهارت می کند.

به خاطر داشته باشید هیچ چیز در زندگی معنا ندارد مگر معنایی که شما به آن بدهید.

در "بحران" انسان یا ساخته و یا خرد می شود.

به قول پرسکات کلی :"در معرض تغییرات محیطی باید مقاوم و با همان روحیه ی قبلی ایستادگی کرد."

اگر دیدی کارت رو به رشد نیست، لایف استایل خودت رو اصلاح کن.

دکتر هاری امرسون فوسدیک : " وجدان می تواند سر آدم کلاه بگذارد."