* توجه : متن طولانی هست و شاید خارج از حوصله شما دوست عزیز باشد. * درود جناب آرمان. وقت بخیر. بنده در اوایل کار به واسطه دیدن آموزش های منتشر شده از از سایت ها و رسانه های سازمان بورس و داغ بودن موضوع فاندامنتال؛ خیلی رفتم سراغ فاند. آموزش ها، مقالات، صورت های مالی و ده ها محاسبه مربوط به پارامترهای موثر در قیمت سهام، ولی راستش رو بخوایید کلا نه فهمیدم کدوم گروه و صنعت برای سرمایه گذاری جذابه و نه اینکه اصلا کدوم سهام مناسبه. زمان زیادی پای فاند گذاشتم ولی بسیار گیج شدم. الان کارها خیلی ساده شده و دوستان نهایت زحمتشان تایپ کردن نام نماد و دسترسی به گراف های تعادلی و P/S و P/E هست. مثلا من سهم مناسبی از نظر بنیادی به زعم خود میافتم، تحلیل بین بازاری میکردم، اخبار را پیگیری می کردم ولی کلا توفیقی در معاملات نداشتم. چون زمان زیادی را پای فاند گذاشته بودم نمی خواستم یا نمی توانستم آن را رها کنم ولی بلاخره گفتم تکنیکال را هم بیاموزم. مشکلی که همیشه به نظرم یک فاندامنتالیست کار با آن مواجه هست این است که سهم هرچقدر هم زیر NAV و بنیادین باشد، تا زمانی که اقبال خرید برای آن سهم ایجاد نشود، عملا فقط زمان سوزی خواهد شد. ما تا کی باید صبر کنیم سهم طلا نه الماس ما شروع به حرکت کند؟ چقدر مارتینگل بزنیم چون سهم مورد نظر ما یکی یدونه بازار است؟! والا من با این چیزها نتونستم کنار بیام. تعداد سورس هایی هم که ازشون تاییدیه میگرفتم خیلی زیاد بودن و از چارت هم چیز زیادی جز اسامی کندل ها بلد نبودم. کم کم با آَشنایی با تحلیل تکنیکال و آموزش های اون، دیدم خیلی سهل تر میشه در خصوص خرید/فروش سهم اظهار نظر کرد (چه درست چه نادرست) و این برای بنده جذاب بود. بیشتر سبک ها رو یاد گرفتم و کلی تمرین آخرش فهمیدم با تحلیل ترید نمی کنیم! همه تحلیل هایی که اینجا میذاریم چشم انداز و دور نمایی از حرکت آتی قیمت هست و نه اینکه بگیم چون اینطور شد پس قیمت حرکتش فلان طور خواهد شد. همیشه میون ما عمرانی ها و معماری جنگ و جدل زیاد بود :) اومدیم تو بازار دیدیم همین جنگ جدل بین فاندامنتالیست ها و تکنیکالیست ها برقرار هست! به شخصه علاقه ام به ترید بیشتر هست. این روحیه زمانی تقویت می شود که در فارکس بخواهید ترید کنید. آنجا نه قیمت تعادلی داریم، نه گراف P/E,P/S و روزانه ده ها خبر مهم و اتفاقا بنیادی در سرتاسر جهان رخ می دهد و شاید آگاهی از آنها مکملی برای ترید باشد ولی آخر سر تمام پلن رو چارت ستاپ می شود و اگر ما علم تکنیکال ندانیم عملا عاجز خواهیم بود. به نظرم خود تکنیکال نیز به دو قسمت تقسیم می شود. تکنیکال برای تحلیل و تکنیکال برای ترید. شاید حجم و عمده مباحث و مواردی که آموزش داده می شود، تکنیکال برای تحلیل است و نه بری ترید و اینکه گفتید تکنیکال شاید نقاشی تاریخ گذشته باشه دلیلش همینه که ما بیشتر روی چشم انداز آتی قیمت تمرکز می کنیم نه تکنیکال مربوط به ترید و شرایط حال بازار. برای مثال در بورس ایران با یک ستاپی وارد معامله می شوید. هدف قیمتی شما چند حالت بیشتر نداره. یا ثابت است مثلا 2 برابر حد ضرر. یا با فیبو میزنید و کلاستر پیدا می کنید. یا از سطوح حمایت و مقاومت پیشین چارت استفاده می کنید و در مجاورت آنها خروج می کنید. یا با مووینگی، اندیکاتوری چیزی تریل می کنید. در بازارهایی مثل بورس و کریپتو که بیشتر ماهیت سرمایه گذاری دارند (Investing) بازارهای روندی به کرات تشکیل می شوند و تکیه بر سیستم های روند محور و دنبال کننده روند مانند مووینگ ها، ولتی، پارابولیک سار، سوپرترند و ... می تواند شما را تا زمان چرخش های اساسی قیمت در بازار همراه با روند نگه دارد و آنجاست که شما دیگر فراموش می کنید "تکنیکال برای تحلیل" چه بوده. چون تمام تمرکز می رود پای ترید کردن. گرفتن حرکات بازار و اینک بازار کجا بوده که بخواهیم از آن سیگنال بگیریم که کجا خواهد رفت شاید جالب نباشد. برای مثال یک تریدر با ابتدایی ترین ابزار اندیکاتوری مانند کراس دو مووینگ اوریج سیگنال های ورود و خروج به معامله می گیرد و با بکتستی که گرفته می داند در بلند مدت سود ده هست. حالا این شخص برایش چه فرقی می کند خط روندی شکسته یا فلان تراز فیبوناچی پیش روی قیمت هست یا اینکه قیمت هم اکنون در مجاورت کف یا سقف کانالی هست که از 100 سال پیش قیمت درون آن نوسان کرده است. او فقط چشمش به کراس همان دو مووینگی هست که برای او بی دوز و کلک سیگنال های Buy/Sell صادر می کنند. فارغ از اینکه قیمت در چه وضعیتِ تحلیل تکنیکال قرار دارد (مخصوصا در بازار های دو طرفه). نمیدونم متوجه عرض بنده شدید یا نه. ولی میگم نگاه تریدری به بازار خیلی خیلی متفاوت تر از نگاه تحلیل گری به بازار هست. تحلیل گر خیلی چیزا رو چک می کنه که قیمت در جهتی که نتایج تحلیلش به آن اشاره می کنند حرکت کنه و بهتر بگم یه اتوبان برای قیمت میسازه و میگه قیمت باید تو این اتوبان حرکت کنه. ولی یک تریدر اصلا کاری نداره قیمت تو چه اتوبانی در حال حرکت است، بلکه تریدر صاحب یک وسیله نقلیه هست که می تواند در اتوبانی که قیمت در اون حرکت می کنه، با قیمت همگام بشه. خب اینجا فاند میاد میگه این سهم زیر NAV هست، فلان قد سود ساخته، فلان قدر زمین و ماشین آلات داره، افزایش سرمایه از محل سود داده، قرارداد خارجی داره می بنده، خط تولید جدید داره راه میندازه، سرمایه گذار خارجی جذب کرده، چپ و راست افشا الف و ب میزنه و همه رو از جذاب بودنش دیونه کرده، با توجه به N دلیل نظیر بازارهای جهانی باید ال بشه بل بشه! آیا واقعا میشه؟ مشکلی که ما داریم اینه برای قیمت اتوبان میسازیم و میگیم بفرما تو این مسیر حرکت کن. چقد سهم ناب داشتیم زیر NAV و با بی توجهی بازار رو به رو بودن. زمانی که قیمت جهانی مس سقف های جدید میزد، فملی ما اینجا داشت عقب عقب پشتک میزد! با بنیاد تر از فملی میخوایید؟ صادر کننده که هست، انحصار هم که یه جورایی داره. وضع چارتش چی می گه؟! داغون. اون وقتی که مس یه کله داشت صعود میکرد کسی نمیگفت چرا فملی نمیره. حالا مثلا کامودیتی اوضاعش جالب نیست رنج زدن و ریختن فملی توجیه داره؟ معتقدم واقعیت بازار فراتر از همه چیزهایی هست که از متن کتاب های فیلم ها می آموزیم هست. چیزی که یا به ما گفته نمیشه، یا با نهایت ظرافت جوری اذهان جهت دهی میشوند که از واضح ترین ادله بی خبر باشیم. شاید این حرفا کمی برای بعضی دوستان خوشایند نباشه ولی به مرور حس میکنید انگار توی یک بازی مشابه فیلم اسکوئید حضور دارید! آیا تابله حال فکر کردین همین ساختار الیوتی 5 موج ایمپالس و 3 موج اصلاح چطوری ساخته میشه؟ چرا بازاری که از میلیون ها توده انسانی با تصمیمات و احساسات متفاوت تشکیل شده است اما میگوییم بر اساس رفتار توده ای حرکاتشان در بازار یکسان هست؟! چرا؟ چطور ترازهای امواج الیوتی حتی شده با یک سایه کندل تاچ می شوند که موجی با هر درجه ای صحیح قلمداد شود! وقتی زیادی در مورد بازار فکر کنید. شاید یه روزی ازش بترسید. همونطور که برای منم اتفاق افتاد. باورتون میشه خیلی از اتفاقات آینده رو الان بتونید روی چارت ببنید؟ مثلا حمله روسیه به اوکراین را به دلیل ریسک گریزی بازار روی چارت طلای جهانی به شکل کانال نزولی ببینید که عکس شیبش (در جهت صعود) آماده خروج هست و خروج آن مصادف با جنگ می شود. انفجار در بندر بیروت با سناریو مشابه، حادثه 11 سپتامبر به همینطور، بحران مالی 2008 و ده ها نمونه این چنینی. به نظرم ما پوسته قیمت را میبینیم و به قولی هر کسی از ظن خود شد یار من و بسته به درک و عمق شناخت ما، پرده ها از میان دیده ها کنار میرود. یادتون نره معامله گری (تریدری) خیلی با تحلیل گری فرق میکنه. تریدری مثل رانندگیه. هر لحظه اش متفاوت و پر از اتفاقات خوب و بده. نمیدونه 1 دقیقه بعد ته دره ای یا رو چهارتا چرخ روی جاده. تحلیل گری دنیاش خیلی فرق میکنه. تریدره که میشینه پشت رول و همگام با مسیر به مقصدی میرسه. ولی تحلیلگر بیشتر شبیه یه مهندس راه سازی میمونه که با توجه به عوارض پیش رو (کوه، دره و ...) طرح هندسی برای مسیر میرده، انواع قوس ها و پیچ ها و پل ها رو ترسیم می کنه که روزی شاید قیمت از روی آن عبور کند! شاید نتوان همزمان هم تحلیل گر بود و هم تریدر. برای همین در بسیاری از دپارتمان ها تیم تحلیل و ترید از هم مجزا هستند. راستشو بخوایید گاهی خودمم نمیدونم چرا اصلا باید تحلیل کنیم! در خصوص معامله بدون حد ضرر شاید خیلی ریسکی باشه ولی بدون حد سود میشه با استفاده از سیستم تریل و دنبال کردن قیمت زنده بازار بتوان مغز یک حرکت بزرگ رو شکار کرد. سیستم های تریلینگ با روش های دنبال کننده روند مثل مموینگ اوریج ها، ولتی و ... خوب مچ میشن ولی باید بر اساس نوع بازار، نماد و ... کمی کالیبره و شخصی سازی بشن که نه زود شما رو بیرون بندازن نه انقد نگهتون دارن که بخش قابل توجهی از سودتون از بین بره. - سرآخر اعتمادم به تکنیکال خیلی بیشتر از باقی چیزهاست. چون هدف اصلی بنده تریدری در بازار فارکس هست. نه بورس. ولی کسی که بورس باز هست برای معاملات خود احتمالا باید شرایط فاند شرکت ها را نیز مد نظر قرار بده. درصد وزن دهی به فاند هم دوز داره. یه معامله گر روزانه به چه کارش میاد بدون EPS فروارد سهم چنده یا مواردی از این دست. صد البته برای کسی که سهمی رو برای یک فصل یا بیشتر نگهداری میکنه نیازه از فاند شرکتی که روش سرمایه گذاری میکنه اطلاع بیشتری پیدا کنه. در کل فکر میکنم تکنیکال برای ترید بیشتر جوابگو هست تا تحلیل و دلیلی که به تکنیکال لقب نقاشی میدن همینه که فقط بعد تحلیل اون رو لحاظ می کنیم. اتفاقا مطرح شدن اینجور بحثها به نظرم خیلی لازم تره تا بدونیم داریم چیکار میکنیم و کورکورانه فقط چهارتا خط و خطوط رو چارت نندازیم که شاید حتی دلیلشم ندونیم. اگر نظری داشتین ریپلای کنین، خوشحال میشم بحث ادامه دار باشه و باقی دوستان هم نظرات و تجربیاتشون بگن تا بشنویم و استفاده کنیم.