سنگ‌آهن کنتوبه؛ شیشلیک قزاقی برای چینی‌ها در حالی که بازار جهانی سنگ‌آهن در روزهای اخیر تحت فشار کاهش تقاضا و افت قیمت‌ها قرار گرفته است، یک شرکت چینی در سکوت خبری مشغول آماده‌سازی پروژه‌ای است که می‌تواند در سال‌های آینده جایگاه چین در منابع معدنی آسیای مرکزی را تقویت کند. شرکت Sinoinvest Group Ltd. اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۷ استخراج از ذخیره سنگ‌آهن Togai-2 در استان قراغندی قزاقستان را آغاز خواهد کرد؛ معدنی که در قلب یکی از مهم‌ترین مناطق معدنی این کشور قرار دارد. بر اساس اسناد ارائه‌شده به نهادهای محیط‌زیستی قزاقستان، این معدن به‌صورت روباز بهره‌برداری خواهد شد و ظرفیت تولید آن حدود ۱۰۰ هزار تن سنگ‌آهن در سال پیش‌بینی شده است. برنامه‌ریزی انجام‌شده نشان می‌دهد فعالیت معدن از سال ۲۰۲۷ آغاز و تا سال ۲۰۳۴ ادامه خواهد داشت. نکته مهم این است که Sinoinvest در سپتامبر ۲۰۲۵ موفق شد از طریق مزایده رسمی، حقوق بهره‌برداری از این ذخیره معدنی را به دست آورد. معدن Togai-2 در محدوده معدنی Kentobe-Togai قرار گرفته است؛ منطقه‌ای که پیش‌تر نیز به‌دلیل حضور معدن Kentobe و سرمایه‌گذاری‌های شرکت بزرگ فولادسازی و معدنی قزاقستانی Qarmet شناخته می‌شد. چرا این پروژه اهمیت دارد؟ اگرچه ظرفیت ۱۰۰ هزار تن در سال در مقایسه با معادن عظیم استرالیا و برزیل (با طرفیت های روزانه ۱۰۰ هزار تن!) رقم بزرگی محسوب نمی‌شود، اما اهمیت پروژه در جای دیگری نهفته است. چین طی سال‌های اخیر تلاش کرده وابستگی خود به تأمین‌کنندگان سنتی سنگ‌آهن، به‌ویژه استرالیا، را کاهش دهد. سرمایه‌گذاری در معادن آفریقا، آمریکای لاتین و آسیای مرکزی بخشی از این راهبرد بلندمدت است. قزاقستان از منظر جغرافیایی مزیت بزرگی برای چین دارد. مسیرهای ریلی مستقیم، عضویت در ابتکار «کمربند و جاده» و روابط سیاسی نزدیک دو کشور باعث شده منابع معدنی این کشور بیش از گذشته مورد توجه سرمایه‌گذاران چینی قرار گیرد. به بیان ساده، چینی‌ها به‌دنبال آن هستند که بخشی از مواد اولیه فولاد خود را از همسایه غربی تأمین کنند؛ همسایه‌ای که از نظر سیاسی کم‌ریسک‌تر و از نظر لجستیکی نزدیک‌تر از بسیاری از تأمین‌کنندگان دیگر است. بازار اما فعلاً خوش‌بین نیست همزمان با انتشار این خبر، بازار جهانی سنگ‌آهن روز چندان مثبتی را پشت سر نگذاشت. شاخص مرجع IODEX پلتس برای سنگ‌آهن ۶۲ درصد تحویل شمال چین در دوم ژوئن به ۱۰۴.۷۰ دلار به ازای هر تن خشک رسید که نسبت به ارزیابی قبلی ۶۰ سنت کاهش نشان می‌دهد. فعالان بازار علت اصلی این افت را افزایش موجودی بنادر چین و کاهش تمایل فولادسازان به خرید محموله‌های دریایی عنوان کرده‌اند. در بنادر اصلی شاندونگ و تانگشان حجم موجودی‌ها همچنان بالاست و حاشیه سود کارخانه‌های فولادی نیز تحت فشار قرار دارد. با این حال، قیمت فعلی هنوز حدود ۸.۴ دلار در هر تن بالاتر از سطح مشابه سال گذشته قرار دارد و بسیاری از تحلیلگران معتقدند پروژه‌هایی مانند Togai-2 دقیقاً با نگاه به افق‌های بلندمدت طراحی می‌شوند، نه نوسانات کوتاه‌مدت بازار. پروژه Togai-2 شاید از نظر حجم تولید با غول‌های معدنی پیلبارا در استرالیا یا کاراخاس برزیل قابل مقایسه نباشد، اما از منظر ژئوپلیتیکی اهمیت زیادی دارد. حضور یک شرکت چینی در یکی از مناطق معدنی مهم قزاقستان نشان می‌دهد پکن همچنان در حال گسترش شبکه تأمین مواد اولیه خود است. اگر بخواهیم با زبان بازار بگوییم، «کنتوبه» شاید یک معدن متوسط باشد، اما برای چین حکم یک شیشلیک قزاقی آماده روی آتش را دارد؛ نزدیک، در دسترس و بخشی از برنامه بزرگ‌تر امنیت مواد اولیه فولاد.
