آیا نفت از اولویت های واشنگتن خارج شده؟ ترامپ از مواد معدنی چه می خواهد؟ در دوره جدید ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، محور سیاست خارجی آمریکا به‌طور محسوسی از انرژی‌های سنتی به سمت مواد معدنی حیاتی چرخش یافته است. ترامپ در سفرهای اخیر خود به کشورهایی چون اوکراین، تایلند، مالزی، چند کشور عربی و آفریقایی مجموعه‌ای از تفاهم‌نامه‌های معدنی را امضا کرده است که هدف آن، تأمین زنجیره مطمئن برای مواد معدنی حیاتی نظیر لیتیوم، نیکل، کبالت، تنگستن و عناصر خاکی کمیاب است؛ موادی که امروزه نقش تعیین‌کننده‌ای در فناوری‌های نوین، تراشه‌های نیمه‌رسانا، صنایع نظامی و انرژی‌های پاک دارند. این اقدام نشانه روشنی از تغییر اولویت‌های اقتصادی و امنیتی ایالات متحده است. در شرایطی که بازار جهانی نفت و گاز با نوسانات قیمت و فشارهای ژئوپلیتیکی روبه‌روست، دولت ترامپ تلاش دارد مواد معدنی حیاتی را به عنوان سوخت جدید اقتصاد قرن بیست‌ویکم معرفی کند. کاخ سفید هدف این تفاهم‌نامه‌ها را تقویت زنجیره تأمین جهانی، کاهش وابستگی به چین و تضمین امنیت صنعتی آمریکا عنوان کرده است. چین در حال حاضر بیش از ۷۰ درصد فرآوری عناصر خاکی کمیاب جهان را در اختیار دارد و همین انحصار، یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد فناوری‌محور آمریکا در سال‌های آینده محسوب می‌شود. منابع نزدیک به تیم اقتصادی رئیس‌جمهور می‌گویند ترامپ قصد دارد با استفاده از شبکه‌ای از توافقات دوجانبه، زنجیره مواد معدنی متحدان سیاسی آمریکا را شکل دهد؛ به نحوی که این کشورها به‌جای نفت، مواد معدنی حیاتی خود را به واشنگتن عرضه کنند و در مقابل از حمایت مالی و امنیتی آمریکا برخوردار شوند. در کنار هدف ژئوپلیتیکی، این رویکرد برای ایالات متحده مزیت اقتصادی دوگانه دارد: نخست، کنترل بازار جهانی مواد معدنی که پایه فناوری‌های پیشرفته و صنایع نظامی است؛ و دوم، کاهش هزینه‌های ناشی از وابستگی به نفت و انرژی‌های فسیلی که با سیاست‌های اقلیمی جدید ناسازگار نشان داده‌اند. تحلیلگران صنعتی معتقدند تمرکز ترامپ بر مواد معدنی حیاتی نه یک تصمیم مقطعی، بلکه بخشی از راهبرد بلندمدت بازطراحی قدرت اقتصادی آمریکا پس از عصر نفت است. سبحان میرزایی-استیل پرایس، تهران
